Menucalculatie en menu-engineering

Veel horecaondernemers baseren hun menukaart op gevoel in plaats van op cijfers. Met hulp van menucalculatie en menu-engineering maak je slimmere keuzes die zorgen voor een betere marge.  

Menucalculatie en -engineering: wat is het?

Menucalculatie en -engineering zijn methodes om de winstgevendheid van je menu-items te verbeteren. Ze geven je inzicht in je kostprijs en in de prestaties van je gerechten en zorgen ervoor dat je meer rendement uit je menukaart haalt.

Menucalculatie is de eerste stap bij het verhogen van je rendement. In deze stap bereken je nauwkeurig wat een gerecht werkelijk kost en oplevert. Dat doe je op basis van je kostprijs, je winstmarge en je verkoopprijs.

Met menu-engineering ga je nog een stap verder, en kijk je naar de prestaties van je menu. Door je kosten, je verkoopaantallen, je marge en je verkoopprijzen gecombineerd te bekijken, ontdek je waar de kansen liggen om je rendement te verhogen.

wat is menucalculatie

Als je menukaart een tijd heeft gedraaid is het tijd om de populariteit en winstgevendheid van je verschillende gerechten in kaart te brengen. Hoe presteren jouw menu-items? Door middel van menu-engineering ontdek je wat de gerechten op je menukaart nu precies bijdragen aan het succes van je zaak. Een gerecht met een hoge winstmarge is namelijk níet automatisch het gerecht dat het meeste bijdraagt aan je winst.

Welke gerechten verdienen een (prominentere) plek op je menukaart en welke gerechten kun je beter van de kaart halen? Dat ontdek je door al je menu-items op basis van hun bruto winstmarge en hun verkoopaantallen in een matrix te zetten. Er ontstaan zo vier categorieën: winnaars, hardlopers, slapers en verliezers.   

Winnaars zijn gerechten die veel worden verkocht én een hoge marge hebben. Ze zijn cruciaal voor je rendement. Geef ze een prominente plek op je menukaart (bijvoorbeeld in een kader of rechtsboven). Laat je team ze zelf proeven en aan tafel actief aanbevelen, want hier wil je er zoveel mogelijk van verkopen.

Hardlopers zijn gerechten die veel worden besteld, maar een lage(re) marge hebben. Hoewel ze veel verkocht worden, dragen ze dus weinig bij aan je winst. Probeer van je populaire hardlopers winnaars te maken door bijvoorbeeld de porties te verkleinen, ingrediënten te vervangen voor goedkopere producten, de verkoopprijs iets te verhogen of ze samen met winnaars te verpakken in een aantrekkelijke menudeal.    

Slapers zijn gerechten met potentie: ze hebben een hoge marge maar worden nog te weinig verkocht. Door de slapers hier en daar een zetje te geven, laat je ze uitgroeien tot winnaars. Laat bijvoorbeeld het euroteken op je menukaart weg en zet de prijs direct achter het gerecht, verwerk slapers in dagmenu's, laat ze door de bediening aanraden of promoot ze als ‘specialiteit van de chef’.    

Verliezers zijn gerechten die je weinig verkoopt én een lage marge hebben. Ze doen dus weinig voor je rendement. Toch hoef je ze niet altijd direct van de kaart te halen. Zo worden vegetarische of vegan opties misschien niet vaak besteld, maar ze zijn wel belangrijk voor de balans op je kaart. Onderzoek waarom een verliezer niet aanslaat bij gasten, verander het gerecht eventueel, pas de naam en de beschrijving aan op de kaart, en breng het extra onder de aandacht als je toch potentie ziet.   

Tips van Sietse Blummel

Sietse Bummel, Executive chef bij Sligro’s ZiN inspiratielab, is een expert op goede menucalculatie.

Wat je ook aanbiedt, van een stukje vlees en een bitterbal tot een bonbon en het koekje bij de koffie: ben bewust van hetgeen je aanbiedt. Het is belangrijk dat je elk product op je menu weegt en er de prijzen van de leverancier langs legt. Dit draagt niet alleen bij aan de juiste hoeveelheden die je moet inkopen, maar zorgt uiteindelijk ook voor meer marge op jouw menu.”

Tip 1: Marges

Het belangrijkste is dat je bij het calculeren rekening houdt met jouw gewenste brutowinstmarge. Jij bent immers de baas. Houd hier ook aan vast.

Tip 2: Producten afwegen

Weeg daarnaast af wat je op het bord legt. Alles wat je van tevoren kunt afwegen, snijden en dus wegen, doe je tijdens je mise en place. Dit helpt je om de exacte grammage op het bord te leggen.

Tip 3: Na calculeren

Zorg dat je jouw menu of gerecht altijd nacalculeert met behulp van je afleverbon. Die afleverbon is een prima referentiepunt.  

Tip 4: Teamwork

Het is een open deur, maar samen sta je sterker, dat is nou eenmaal zo. Dus betrek ook je collega’s en medewerkers bij het calculatieproces. Je bent tenslotte een team!

Sietse Bummel, Executive chef bij Sligro’s ZiN inspiratielab

Slimme Keuken: gegarandeerd een hoger marge

Wil je gerechten op je menu die je in 40% minder tijd klaarmaakt en met een  minimale marge van 65% per gerecht? Ontdek dan onze oplossing Slimme Keuken.

Met ruim 120 gestandaardiseerde recepten én een handig calculatiemodel. Hiermee bereken je eenvoudig hoeveel tijd je per gerecht bespaart én hoeveel marge je overhoudt.

slimme keuken hoge kwaliteit convenience

Training menucalculatie en -engineering

In de ZiN-training Menucalculatie en menu-engineering leer je hoe je de juiste kost- en verkoopprijs bepaalt en hoe je je menu optimaal samenstelt. 

Na het volgen van de training weet je waarom en hoe je een kostprijs berekent en hoe je doelstelling formuleert. Je kent het verschil tussen theoretisch en werkelijk verbruik in de keuken en weet hoe je rekening houdt met derving.

Sietse met een pak Meyerij kookroom

Ook interessant voor jou?

  • Prijs bepalen

    Hoe bereken je winstmarges en verkoopprijzen voor je horecazaak? Bekijk de formules en rekenvoorbeelden.

  • Efficiënt werken

    Verbeter de efficiëntie in jouw horecazaak met slimme tips en tools. Bespaar tijd, verlaag kosten en verhoog de productiviteit van je team.

  • Foodswap

    Ga voor een foodswap! Wissel een kostbaar ingrediënt door een betaalbaar alternatief, zonder concessies te doen aan kwaliteit én gastbeleving.

  • Personeel

    Heb je een tekort aan (goed) personeel? Ontdek hoe je goede nieuwe medewerkers vindt, ze snel en efficiënt inwerkt én ze aan jouw zaak bindt.